Denge: Bir tasarımda dengeunsuru gözetilmediği taktirde, ürün beklenen etkiyi yaratamaz. Buradasözü edilen denge, tasarımı oluşturan hareketli unsurların (Fotoğrafıtipografik veri­ler, ilüstrasyonlar vs.), belirlenen düzlem üzerindedengeli dağılımıdır. Bir tasarımda iki farklı denge sistemikullanılabi­lir: Simetrik ve Asimetrik denge.

Simetrik denge: Resmiyetin,otoritenin vurgulana­cağı tasarımlarda tercih edilir. Diğer yandansimetri dürüst­lüğün, saygınlığın psikolojik simgesi olarakdeğerlendirilmek­tedir. Simetrik dengenin somut örneklerini doğada sıksık gö­rürüz. Örneğin İnsan gövdesi ve insan yüzü simetrinin enyakınımızdaki örnekleridir. Kitap, dergi, broşür gibi çok say­falıbasılı materyallerde de simetrik denge uygumalanna çok sık rastlarız.

Simetri; dengeli parçalar, dengeli sayfalar, aşağı yukarı aynı boydasağ, sol, alt, ve üst boşluklar demektir. Simetrik düzenlemelergünümüzün grafik tasarım uygulamalarında yaygın olarakkullanılmaktadır.

Asimetrik denge, birbirine benzemeyen ya da eşdeğer olma­yan görselunsurlar arasında dinamik bir denge ya da ya da düzen sağlayan birkavram olarak ele alınmaktadır. Simet­rik dengede olduğu gibi asimetrikdengede de bir optik ağırlık merkezi vardır. Ama bu merkez geometrikmerkezden farklı bir konumdadır. Asimetride, büyük yazı küçük yazıyı,büyük görsel öge küçük görsel öğeyi ezer ancak sayfada yine de bü­ünlükhakimdir.

Simetri de, asimetri de dostunuz ya da düşmanınız olabilir. Muhafazakarve sakin bir imaj için simetriyi; çağdaş ye genç bir imaj içinasimetriyi seçin.Simetride düzen ve kural, asi­metride rastlantı vekeyfilik egemendir. Simetri katılık ve sınırlılığı, asimetri isehayatı, eğlenceyi ve özgürlüğü simgeler.

Bütün bu söylenenlere rağmen, denge hiç bir zaman bir deli gömleğinedönüştürülmemelidir. Yani hiçbir tasarım ilkesi kesin bir kuralniteliğinde değildir. Tasarımcı, gerektiği haller­de optik dengelerleoynayarak ilgi çekmeye çalışabilir. Ancak bu bilinçli bir seçimolmalıdır.

Orantı ve Görsel Hiyerarşi: İkiya da daha çok sayıda görsel unsur, tasarım yüzeyinde birleştirilirkenmutlaka bir orantı sorunu ile karşılaşılır. Tasarımcı, görselunsurların orantısal ilişkilerinde değişken ya­pılar kurmaya çalışır.Çünkü, genişliğin uzunluğa, renkli ola­nın renksiz olana, bir ölçünündiğerine eşit olduğu tasarım­lar, tekdüze görünürler.
Görsel hiyerarşi, tasarım içinde vurgulanmak istenen mesaja göre görselunsurların ölçülenmesi anlamına gelir. Kimi tasa­rımlarda fotoğraf öneçıkarılırken, kimisinde tipografik un­surlar, kimisinde renk, hattabazılarında tasarım yüzeyindeki beyaz boşluk öne çıkabilir..

Boyut dışında renk tonlarını (açıklık, koyuluk) kullanarak ya daunsurları uzak yakın konumlandırarak da görsel hiyerar­şiyaratılabilir. Hatta bazen hiyerarşik yapı içindeki unsurlarçatıştırılarak hareketli tasarımlar elde edilebilir. Örneğin görselunsurlardan biri boyutuyla, diğeri rengiyle ön plana çıkarılabilir.

Devamlılık : Okuyucunun gözü,tasarım yüzeyinde belli ilkeler doğrultu­sunda hareket eder. Gözhareketlerinin ustaca değerlendirildiği bir tasarım daima hedefineulaşır.

Göz alışkanlık gereği soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru bir yönizler. Gözün yatay hareketleri dikey hareketlerine gö­re daha kıvrak vehızlıdır. Aynca göz; büyükten küçüğe, ko­yu renkten açık renge,renkliden renksize, alışılmamış olan­dan alışılmış olana doğru bir yolizler.
Göz bir unsurdan digerine doğru kesintisiz geçişler yapabili­yorsa,devamlılık sağlanmış demekir. Devamlılık görsel unsurlann boyutları vebiçimleri arasında oluşturulan benzer­likler, tekrarlamalar ve görselhiyerarşi ile sağlanabilir.

Tek bir tasarım içinde olduğu kadar dizi oluşturan bir çok tasarımarasında da devamlılık sağlanabilir. Örneğin bir der­ginin, kitabınsayfalarında, dizi oluşturan kitap kapaklarında bir bütünün parçalanolduğu izlenimi yaratmak için devam­lılık sağlayan unsurlarkullanılabilir. Yani bir yayınevinin dizi kitaplarının kapaklarındafotoğraf yada İllüstrasyonun, yazar adının, logonun aynı yerdekullanılması, aynı yazı karakteri­nin tercih edilmesi görseldevamlılığı sağlar.

Bütünlük: Tasarım ilkelerindenbelki de en çok dikkat edilmesi gerekeni bütünlüktür. Bir tasarımdabulunan görsel unsurlar bütünlük oluşuturacak şekilde birarayagetirildiğinde etkili olurlar. Aynı temel biçime, dokuya, boyuta, rengeya da duy­guya sahip öğeler bir tasarımda bütünlüğü oluştururlar.

Tasarımcı bütünlük oluşturmada bazı farklı yöntemlere baş­vurabilir:

Bordür: Tasarım yüzeyiniçevreleyen bordürler bütünlük sağlamada kullanılabilirler. Bordürlerarası ölçü, üslup gibi benzerlikler, bir tasarımı bütünlüğeulaştırabilirler.

Beyaz boşluk: Gerekli yerlerde beyaz boşluklar bırakılarak bir tasarımda bütünlük sağlamak mümkündür.

Eksen: Bir grafik tasarımyüzeyinde bütünlük oluşturmada en yaygın kullanılan yöntemlerden birieksen kullanmaktır. Bir tasarım yüzeyinin çatısı en az iki olmak üzere,üç ya da daha fazla yatay ve dikey eksenden oluşur. Resimle tipografıyiaynı hizada yerleştirmek için eksenlerden yararlanırız.

Üçnokta yöntemi : Tasarımcılar,kompozisyon yüzeyinde be­lirledikleri üç odak noktasını tasarımınbağımsız birimlerini birbirine bağlayan unsurlar olarakkullanabilmektedir. Göz, bir yüzey üzerinde yer alan üç unsuru hayaliçizgilerle birleş­tirerek bir üçgen oluşturmakta ve tasarımı bir bütünolarak algılamaktadır.

Sayfa tasarımında, karşılıklı sayfalar arasında bütünlük sağ­lamak içinşu yöntemlerden yararlanabiliriz: Her iki sayfada da; aynı rengi, yazıkarakterini ya da tasarım üslubunu kul­lanabiliriz. Sol sayfadakieksenin konum ve ölçüsünü sağ sayfada yineleyebiliriz.

Vurgulama : Hangi görsel unsuru(başlık, metin, fotoğraf vb) vurgulayacaksak önceden karar verip onagöre boyut büyütme koyu ton ya da canlı renk kullanımı gibi vurgulamayöntemlerini denemelidir.

Unutmayınız!.. Bir tasarım yüzeyinde herşey aynı anda vurgulanmakistenirse vurgu kavramı yok olur. Vurgulayıcı un­sur; konuya,müşterinin beklentilerine ve hedef kitlenin özel­liklerine göredeğişebilir.

Vurgulama; ön plana çıkarılması gereken unsur ile ikinci planda kalmasıgereken unsurlar arasında gerçekleştirilecek bir yön. boyut, biçim,doku, renk, ton ya da çizgi kontrastı ile gerçekleştirilebilir.                                                                            

Yazar	:	Gülsüm Gülnaz Gültekin